Η οξυγονοθεραπεία στο σπίτι δίνει σε ανθρώπους με χρόνια αναπνευστικά προβλήματα τη δυνατότητα να ζουν στον χώρο τους, με λιγότερη δύσπνοια και περισσότερη ενέργεια μέσα στη μέρα. Ασθενείς με ΧΑΠ, πνευμονική ίνωση, καρδιακή ανεπάρκεια ή όσοι αναρρώνουν από σοβαρή λοίμωξη χρειάζονται συχνά συμπληρωματικό οξυγόνο, για λίγες ώρες ή όλο το 24ωρο. Ο σωστός εξοπλισμός, ρυθμισμένος όπως όρισε ο πνευμονολόγος, κάνει τη θεραπεία ασφαλή και πρακτική.
Στη Fortuna θα βρείτε για αγορά και ενοικίαση συμπυκνωτές οξυγόνου, φορητούς συμπυκνωτές, φιάλες, νεφελοποιητές, οξύμετρα, συσκευές άπνοιας CPAP, συσκευές αναρρόφησης και όλα τα αναλώσιμα. Σε αυτή τη σελίδα εξηγούμε πώς λειτουργεί το κάθε μηχάνημα, πώς επιλέγεται και τι καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ.
Σημαντικό: το οξυγόνο είναι φάρμακο. Τη ροή, τις ώρες χρήσης και τον τύπο της συσκευής τα ορίζει ο θεράπων ιατρός. Μην αλλάζετε μόνοι σας τη ρύθμιση, ούτε προς τα πάνω ούτε προς τα κάτω.
Ποιοι χρειάζονται οξυγονοθεραπεία στο σπίτι
Η απόφαση για οξυγονοθεραπεία παίρνεται από τον πνευμονολόγο, συνήθως με βάση μετρήσεις κορεσμού, αέρια αίματος και τη γενική κλινική εικόνα. Οι πιο συχνές περιπτώσεις που συναντάμε είναι:
- Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ) σε προχωρημένο στάδιο, όπου το οξυγόνο του αίματος μένει χαμηλό ακόμη και σε ηρεμία.
- Πνευμονική ίνωση και άλλες διάμεσες πνευμονοπάθειες.
- Καρδιακή ανεπάρκεια με συνοδό πτώση του κορεσμού.
- Ανάρρωση από σοβαρή πνευμονία ή άλλη λοίμωξη, για ορισμένο διάστημα μετά το εξιτήριο.
- Ανακουφιστική φροντίδα, όπου το οξυγόνο μειώνει την αίσθηση δύσπνοιας.
Κάποιοι χρειάζονται οξυγόνο μόνο στην άσκηση ή στον ύπνο, άλλοι για τις περισσότερες ώρες του 24ώρου. Οι οδηγίες είναι προσωπικές και μπορεί να αλλάξουν με τον χρόνο, οπότε η τακτική επανεκτίμηση από τον γιατρό είναι απαραίτητη.
Οι βασικές συσκευές οξυγονοθεραπείας
Συμπυκνωτής οξυγόνου
Συσκευή που παίρνει τον αέρα του δωματίου, κρατά το άζωτο και δίνει στον ασθενή αέρα πλούσιο σε οξυγόνο. Δουλεύει με ρεύμα, χωρίς ανεφοδιασμό. Είναι η βασική λύση για το σπίτι. Δείτε τους συμπυκνωτές οξυγόνου.
Φορητός συμπυκνωτής
Μικρότερος και ελαφρύτερος, με μπαταρία, για βόλτες, ταξίδια και επισκέψεις. Ορισμένοι δίνουν οξυγόνο μόνο κατά την εισπνοή. Δείτε τους φορητούς συμπυκνωτές οξυγόνου.
Φιάλη οξυγόνου
Αποθηκεύει οξυγόνο υπό πίεση. Δεν χρειάζεται ρεύμα, οπότε είναι χρήσιμη ως εφεδρεία σε διακοπή ρεύματος ή για μικρές μετακινήσεις. Χρειάζεται αναγόμωση. Δείτε τις φιάλες οξυγόνου.
Νεφελοποιητής
Μετατρέπει το φάρμακο σε λεπτό νέφος που εισπνέεται εύκολα. Χρησιμοποιείται σε άσθμα, βρογχίτιδα και ΧΑΠ, σε παιδιά και ενήλικες. Δείτε τους νεφελοποιητές.
Οξύμετρο
Μετρά τον κορεσμό οξυγόνου στο αίμα (SpO2) και τους σφυγμούς από το δάχτυλο σε λίγα δευτερόλεπτα. Απαραίτητο για όποιον κάνει οξυγονοθεραπεία. Δείτε τα οξύμετρα δακτύλου.
Αναλώσιμα
Ρινικές κάνουλες, μάσκες, σωλήνες, υγραντήρες, φίλτρα και καθετήρες. Αλλάζονται τακτικά για υγιεινή και σωστή λειτουργία. Δείτε τα πνευμονολογικά αναλώσιμα.
Συμπυκνωτής ή φιάλη οξυγόνου;
Είναι η πιο συχνή ερώτηση που δεχόμαστε. Στις περισσότερες περιπτώσεις η απάντηση είναι «και τα δύο»: ο συμπυκνωτής για την καθημερινή χρήση στο σπίτι και μια φιάλη ως εφεδρεία ή για έξω.
| Συμπυκνωτής | Φιάλη | Φορητός συμπυκνωτής |
|---|
| Πηγή οξυγόνου | Αέρας δωματίου | Αποθηκευμένο οξυγόνο | Αέρας δωματίου |
| Χρειάζεται ρεύμα | Ναι | Όχι | Μπαταρία ή ρεύμα |
| Ανεφοδιασμός | Όχι | Ναι, αναγόμωση | Όχι |
| Κινητικότητα | Μέσα στο σπίτι, με μακρύ σωλήνα | Μικρές φιάλες μεταφέρονται | Εύκολη, και για ταξίδια |
| Καλύτερο για | Συνεχή χρήση στο σπίτι | Εφεδρεία, σύντομες έξοδοι | Ενεργούς ασθενείς |
Αναλυτικά για την επιλογή διαβάστε τον οδηγό συμπυκνωτής οξυγόνου: πότε χρειάζεται και πώς επιλέγεται.
Πώς επιλέγεται ο σωστός συμπυκνωτής
- Ροή. Η συνταγή του γιατρού ορίζει τα λίτρα ανά λεπτό. Ο συμπυκνωτής πρέπει να καλύπτει αυτή τη ροή με περιθώριο. Οι πιο συνηθισμένοι οικιακοί συμπυκνωτές δίνουν έως 5 λίτρα, ενώ για μεγαλύτερες ανάγκες υπάρχουν μοντέλα έως 10 λίτρα.
- Συνεχής ή παλμική ροή. Οι σταθεροί δίνουν συνεχή ροή. Πολλοί φορητοί δίνουν παλμική, δηλαδή οξυγόνο μόνο όταν εισπνέετε. Δεν ταιριάζουν όλοι οι ασθενείς στην παλμική, ειδικά στον ύπνο.
- Θόρυβος. Ο συμπυκνωτής θα δουλεύει συχνά και τη νύχτα. Ένα πιο αθόρυβο μοντέλο κάνει μεγάλη διαφορά στον ύπνο όλης της οικογένειας.
- Κατανάλωση ρεύματος. Σε συνεχή χρήση, ένα πιο αποδοτικό μοντέλο φαίνεται στον λογαριασμό.
- Συναγερμοί. Ειδοποίηση για χαμηλή καθαρότητα οξυγόνου, διακοπή ρεύματος ή φραγμένο σωλήνα.
Η πρώτη μέρα με τον συμπυκνωτή
Όταν φέρνουμε τον συμπυκνωτή στο σπίτι, τον στήνουμε και τον ρυθμίζουμε στη ροή της συνταγής. Τις πρώτες μέρες ο ασθενής και η οικογένεια χρειάζονται λίγο χρόνο για να συνηθίσουν. Μερικά πράγματα που βοηθούν:
- Βρείτε τη σωστή θέση. Κοντά στο σημείο που ο ασθενής περνά τις περισσότερες ώρες, σε χώρο που αερίζεται και με πρίζα δίπλα.
- Υπολογίστε τον σωλήνα. Ένας μακρύτερος σωλήνας επιτρέπει κίνηση στο σπίτι, αλλά πρέπει να μην περνά από σημεία όπου μπορεί κάποιος να σκοντάψει.
- Ελέγξτε τη ροή. Το μπαλάκι του ροόμετρου πρέπει να στέκεται στη γραμμή που όρισε ο γιατρός.
- Προσέξτε το δέρμα. Η κάνουλα μπορεί να ερεθίζει τη μύτη και πίσω από τα αυτιά. Υπάρχουν μαλακά προστατευτικά και ενυδατικές κατάλληλες για χρήση με οξυγόνο.
- Κρατήστε ημερολόγιο. Ώρες χρήσης και μετρήσεις οξυμέτρου, για να τις δει ο γιατρός στον επόμενο έλεγχο.
Συσκευές αναρρόφησης και τραχειοστομία
Σε ασθενείς με τραχειοστομία, νευρολογικά νοσήματα ή μεγάλη αδυναμία, οι εκκρίσεις μαζεύονται στους αεραγωγούς και δυσκολεύουν την αναπνοή. Η συσκευή αναρρόφησης τις αφαιρεί με ασφάλεια, με αποστειρωμένο καθετήρα. Η διαδικασία θέλει εκπαίδευση από νοσηλευτή ή γιατρό, ώστε να γίνεται με τη σωστή πίεση και χωρίς τραυματισμό. Φροντίζουμε να έχετε πάντα επάρκεια σε καθετήρες, σωλήνες και φίλτρα. Αν η ανάγκη είναι προσωρινή, η συσκευή μπορεί να νοικιαστεί.
Οξύμετρο: πώς μετράτε σωστά
Το οξύμετρο είναι απλό στη χρήση, αλλά η μέτρηση επηρεάζεται εύκολα. Για αξιόπιστο αποτέλεσμα:
- Καθίστε ήρεμα για λίγα λεπτά πριν τη μέτρηση.
- Το δάχτυλο να είναι ζεστό. Τα κρύα χέρια δίνουν χαμηλότερες τιμές ή καμία ένδειξη.
- Αφαιρέστε βερνίκι νυχιών και τεχνητά νύχια από το δάχτυλο της μέτρησης.
- Κρατήστε το χέρι ακίνητο στο ύψος της καρδιάς και περιμένετε να σταθεροποιηθεί η ένδειξη.
- Καταγράφετε τις τιμές με ημερομηνία και ώρα και δείξτε τις στον γιατρό στην επόμενη επίσκεψη. Μια μεμονωμένη χαμηλή μέτρηση έχει λιγότερη αξία από την τάση μέσα στις μέρες.
Ο γιατρός σάς λέει ποιο είναι το επιθυμητό εύρος κορεσμού για τη δική σας περίπτωση. Σε ορισμένους ασθενείς, όπως με ΧΑΠ, ο στόχος είναι διαφορετικός από τον γενικό πληθυσμό. Αν η τιμή πέσει κάτω από το όριο που σας έδωσε ή αν νιώσετε έντονη δύσπνοια, επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό ή καλέστε το 166.
Άπνοια ύπνου και συσκευές CPAP
Η αποφρακτική άπνοια ύπνου προκαλεί επαναλαμβανόμενες παύσεις της αναπνοής κατά τον ύπνο. Ροχαλητό, πρωινός πονοκέφαλος, υπνηλία μέσα στη μέρα είναι συχνά σημάδια. Η διάγνωση γίνεται με μελέτη ύπνου, και η συνηθέστερη θεραπεία είναι η συσκευή CPAP που φοριέται με μάσκα τη νύχτα.
Η σωστή μάσκα είναι το μισό της επιτυχίας. Ρινική, στοματορινική ή με ρινικά μαξιλαράκια, πρέπει να εφαρμόζει χωρίς διαρροές και χωρίς να πιέζει. Περισσότερα στον οδηγό άπνοια ύπνου και συσκευές CPAP/BPAP.
Νεφελοποιητής: τι να ξέρετε
Οι νεφελοποιητές με συμπιεστή είναι ανθεκτικοί και οικονομικοί, ενώ οι νεφελοποιητές τεχνολογίας mesh είναι μικροί, αθόρυβοι και φορητοί. Και οι δύο τύποι χρειάζονται προσεκτικό καθαρισμό μετά από κάθε χρήση, ώστε να μη μένουν υπολείμματα φαρμάκου και μικρόβια. Στα παιδιά, μια μάσκα στο σωστό μέγεθος κάνει τη συνεδρία πιο εύκολη. Το φάρμακο και η δόση ορίζονται πάντα από τον γιατρό.
Ασφάλεια με το οξυγόνο στο σπίτι
Το οξυγόνο δεν καίγεται το ίδιο, αλλά κάνει κάθε φωτιά να καίει πολύ πιο έντονα. Γι’ αυτό οι κανόνες ασφαλείας είναι αυστηροί και ισχύουν για όλους στο σπίτι:
Καθόλου κάπνισμα
Κανείς δεν καπνίζει στο δωμάτιο όπου χρησιμοποιείται οξυγόνο. Ούτε ο ασθενής, ούτε οι επισκέπτες.
Μακριά από φλόγα
Τουλάχιστον 2-3 μέτρα από κουζίνα γκαζιού, τζάκι, κεριά και σόμπες.
Όχι λιπαρές κρέμες
Αποφύγετε κρέμες και αλοιφές με βάση το πετρέλαιο στο πρόσωπο και τα χείλη. Υπάρχουν κατάλληλες ενυδατικές με βάση το νερό.
Σωστή τοποθέτηση
Ο συμπυκνωτής θέλει χώρο γύρω του για αερισμό, μακριά από κουρτίνες και τοίχους. Οι φιάλες στέκονται σταθερά και δεν μένουν στον ήλιο ή στο αυτοκίνητο.
Ζώντας με οξυγόνο: η καθημερινότητα
Η οξυγονοθεραπεία δεν σημαίνει ότι η ζωή σταματά. Με λίγη οργάνωση, οι περισσότεροι ασθενείς συνεχίζουν να βγαίνουν, να βλέπουν φίλους και να ταξιδεύουν. Ο φορητός συμπυκνωτής ή μια μικρή φιάλη σε τροχήλατο καρότσι κάνουν τις εξόδους εύκολες. Στο φαγητό, μικρά και συχνά γεύματα κουράζουν λιγότερο την αναπνοή. Στον ύπνο, μια ελαφρώς ανυψωμένη πλάτη βοηθά πολλούς ασθενείς, κάτι που δίνει εύκολα ένα ρυθμιζόμενο νοσοκομειακό κρεβάτι.
Η φυσική δραστηριότητα, στο επίπεδο που επιτρέπει ο γιατρός, κρατά τους μύες δυνατούς και βελτιώνει την αντοχή. Πολλοί πνευμονολόγοι προτείνουν προγράμματα πνευμονικής αποκατάστασης. Ρωτήστε τον δικό σας αν θα σας ωφελούσε.
Μην ξεχνάτε και την ψυχολογία. Η δύσπνοια φέρνει άγχος και το άγχος κάνει τη δύσπνοια χειρότερη. Ασκήσεις αναπνοής, όπως η αναπνοή με σφιγμένα χείλη, βοηθούν να ελέγξετε τα επεισόδια. Μιλήστε ανοιχτά με τον γιατρό και την οικογένεια για ό,τι σας δυσκολεύει.
Οξυγονοθεραπεία με ΕΟΠΥΥ
Ο ΕΟΠΥΥ καλύπτει οξυγονοθεραπεία στο σπίτι σε δικαιούχους με τεκμηριωμένη ανάγκη, συνήθως με γνωμάτευση πνευμονολόγου, αέρια αίματος ή άλλες εξετάσεις και ηλεκτρονική συνταγογράφηση. Ο συμπυκνωτής οξυγόνου συχνά παρέχεται με ενοικίαση που καλύπτεται από τον ΕΟΠΥΥ, ενώ για τα αναλώσιμα και ορισμένες συσκευές υπάρχει αποζημίωση ανά κωδικό. Για τις συσκευές άπνοιας απαιτείται μελέτη ύπνου.
Η Fortuna είναι συμβεβλημένη με τον ΕΟΠΥΥ και αναλαμβάνει τον φάκελο. Δείτε τη διαδικασία ΕΟΠΥΥ, την ενοικίαση συμπυκνωτή οξυγόνου και το άρθρο οξυγονοθεραπεία στο σπίτι: πώς γίνεται με ασφάλεια.
Πότε καλείτε αμέσως γιατρό
Επικοινωνήστε αμέσως με τον γιατρό ή καλέστε το 166 αν εμφανιστεί δύσπνοια που δεν υποχωρεί με την οξυγονοθεραπεία, μπλε χρώμα στα χείλη ή στα νύχια, σύγχυση ή ασυνήθιστη υπνηλία, πόνος στο στήθος, πυρετός με αλλαγή στα πτύελα, ή αν το οξύμετρο δείχνει επανειλημμένα τιμές κάτω από το όριο που σας έδωσε ο γιατρός. Μην αυξάνετε μόνοι σας τη ροή για να «διορθώσετε» τη μέτρηση: σε ορισμένους ασθενείς το πολύ οξυγόνο μπορεί να είναι επικίνδυνο.
Συντήρηση και καθαρισμός
- Ρινική κάνουλα: πλένεται με χλιαρό νερό και ήπιο σαπούνι και αλλάζεται τακτικά, σύμφωνα με τις οδηγίες του κατασκευαστή, ή αμέσως αν σκληρύνει ή λερωθεί.
- Υγραντήρας: γεμίζει με απεσταγμένο νερό, όχι νερό βρύσης, και πλένεται συχνά για να μην αναπτυχθούν μικρόβια.
- Φίλτρο αέρα του συμπυκνωτή: καθαρίζεται τακτικά, γιατί η σκόνη μειώνει την απόδοση.
- Μάσκα CPAP: καθαρίζεται καθημερινά, και τα μαξιλαράκια αλλάζονται όταν χάνουν την ελαστικότητά τους.
Γιατί να επιλέξετε τη Fortuna
Αγορά και ενοικίαση
Συμπυκνωτές, φιάλες και συσκευές για όσο τις χρειάζεστε.
Γρήγορη παράδοση
Με δικό μας όχημα στην Αττική, με εγκατάσταση και επίδειξη λειτουργίας.
Αναγόμωση φιαλών
Εξυπηρέτηση για την αναγόμωση φιαλών οξυγόνου.
Συμβεβλημένοι με ΕΟΠΥΥ
Αναλαμβάνουμε τα δικαιολογητικά για τα είδη που καλύπτονται.
Οι πληροφορίες της σελίδας είναι γενικές και δεν αντικαθιστούν την ιατρική οδηγία. Η ένταξη σε οξυγονοθεραπεία, η ροή και οι ώρες χρήσης ορίζονται αποκλειστικά από τον θεράποντα ιατρό.
Συχνές Ερωτήσεις
Ποια είναι η διαφορά συμπυκνωτή και φιάλης οξυγόνου;
Ο συμπυκνωτής παράγει οξυγόνο από τον αέρα του δωματίου και δουλεύει με ρεύμα χωρίς ανεφοδιασμό. Η φιάλη αποθηκεύει οξυγόνο υπό πίεση, δεν χρειάζεται ρεύμα, αλλά πρέπει να αναγομώνεται.
Πόσα λίτρα οξυγόνου χρειάζομαι;
Τη ροή σε λίτρα ανά λεπτό την ορίζει ο πνευμονολόγος με βάση τις εξετάσεις σας. Δεν αλλάζετε μόνοι σας τη ρύθμιση.
Καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ τον συμπυκνωτή οξυγόνου;
Σε δικαιούχους με τεκμηριωμένη ανάγκη και γνωμάτευση πνευμονολόγου, ναι, συνήθως μέσω ενοικίασης. Αναλαμβάνουμε τη διαδικασία ως συμβεβλημένο κατάστημα.
Πόσο θόρυβο κάνει ένας συμπυκνωτής;
Ακούγεται ένας σταθερός βόμβος, που διαφέρει από μοντέλο σε μοντέλο. Αν ο συμπυκνωτής θα δουλεύει στο υπνοδωμάτιο, ρωτήστε μας για τα πιο αθόρυβα μοντέλα.
Τι κάνω σε διακοπή ρεύματος;
Ο συμπυκνωτής σταματά. Γι’ αυτό προτείνουμε μια φιάλη οξυγόνου ως εφεδρεία για όσους χρειάζονται οξυγόνο συνεχώς, και ενημέρωση του γιατρού για το τι κάνετε σε τέτοια περίπτωση.
Μπορώ να ταξιδέψω με οξυγόνο;
Ναι, με φορητό συμπυκνωτή. Για αεροπορικά ταξίδια ελέγξτε από πριν με την αεροπορική εταιρεία ποια μοντέλα επιτρέπονται και τι δικαιολογητικά ζητά.
Χρειάζομαι υγραντήρα στον συμπυκνωτή;
Σε υψηλότερες ροές ή όταν η μύτη ξηραίνεται και ερεθίζεται, ο υγραντήρας βοηθά. Γεμίζει με απεσταγμένο νερό και καθαρίζεται τακτικά. Ρωτήστε τον γιατρό αν τον χρειάζεστε.
Πόσο αξιόπιστο είναι το οξύμετρο δακτύλου;
Για παρακολούθηση στο σπίτι είναι πολύ χρήσιμο, αρκεί η μέτρηση να γίνεται σωστά, με ζεστό χέρι, χωρίς βερνίκι και σε ηρεμία. Δεν αντικαθιστά τις εξετάσεις που ζητά ο γιατρός.